Werkwijze

Werkgroepen en werkwijze

Voor elk van de drie instituten werd een werkgroep opgezet: Groningen, Rotterdam en Amsterdam. De vrijwilligers van de werkgroepen namen groepsinterviews en individuele interviews af. De groepsinterviews vonden plaats in clubhuizen van doven en in De Gelderhorst te Ede, een woonvoorziening voor oudere doven. De individuele interviews vonden bij oud-leerlingen thuis plaats.
In totaal zijn er 40 individuele interviews afgenomen en zijn 7 groepsinterviews georga-
niseerd. Ook zijn er 3 echtparen geïnterviewd.

De interviews leverden vooral informatie over Joodse medeleerlingen van de oud-leerlingen, soms ook over andere Joodse mensen. Daarnaast werd informatie verkregen over Joodse leerkrachten, over de bejegening van Joodse leerlingen door niet-Joodse leerkrachten en over het reilen en zeilen in de doveninstituten. Deze informatie wordt in het hiernavolgende beschreven. De informatie over Joodse dove slachtoffers is verwerkt in de pagina’s over deze personen.

Wat veel genoemd werd door de geïnterviewden was dat ze niet begrepen waarom Joden werden uitgesloten en afgevoerd, zij vroegen zich af waar de Joodse mensen dit aan ver-
diend hadden. Bovendien speelde het Joods-zijn bij doven onderling minder of geen rol, pas door de maatregelen van de Duitse bezetters ging men beseffen dat verschillende leden van de dovengemeenschap ook Joods waren.
Doven lazen maar weinig kranten en de radio konden zij niet horen. Tijdens de Tweede Wereldoorlog herkende men Joodse doven wel aan hun ster, maar de reden achter die ster werd eigenlijk niet begrepen. Na de Tweede Wereldoorlog werd stukje bij beetje duidelijk dat hun mededoven vermoord waren omdat zij Joods waren.
Tenslotte werd duidelijk dat het Joodse dove leven het sterkste aanwezig was in Amsterdam, en in veel mindere mate in Groningen en Rotterdam. Wat betreft Amsterdam is veel informatie verkregen over ervaringen in het doveninstituut en de ervaringen in de doven-
verenigingen. De informatie uit Groningen en Rotterdam gaat vrijwel alleen over ervaringen in de school.